next page

fehrest page

back page


عـَنـْهُ عـَنِ ابـْنِ فـَضَّالٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَشْعَرِيِّ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَ قُلْتُ لِأَبِي عـَبـْدِ اللَّهِ ع عـَلِّمـْنـِي عـِظـَةً أَتَّعـِظُ بـِهـَا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص أَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِى عِظَةً أَتَّعِظُ بِهَا فَقَالَ لَهُ انْطَلِقْ وَ لَا تَغْضَبْ ثُمَّ أَعَادَ إِلَيْهِ فَقَالَ لَهُ انْطَلِقْ وَ لَا تَغْضَبْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ
اصول كافى ج : 3 ص : 413 رواية :5
ترجمه روايت شريفه :
عـبـدالاعـلى گـويـد: بـه امام صادق (ع ) عرض كردم : مرا اندرزى ده كه از آن پند گيرم ، فـرمـود: مـردى خـدمـت رسـولخـدا صـلى الله عـليـه و آله آمـد و عـرض كـرد: يـا رسـول الله : انـدرزى بـمن بياموز كه از آن پند گيرم ، حضرت باو فرمود برو و غضب مكن ، سپس تكرار كرد و باز حضرت فرمود: برو و غضب مكن تا سه بار.

عَنْهُ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ سَيْفِ بْنِ عَمِيرَةَ عَمَّنْ سَمِعَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ مَنْ كَفَّ غَضَبَهُ سَتَرَ اللَّهُ عَوْرَتَهُ
اصول كافى ج : 3 ص : 413 رواية :6
ترجمه روايت شريفه :
امام صادق (ع ) ميفرمود: هر كه غضب خود را نگه دارد، خدا عيب او را بپوشاند.

عـَنـْهُ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ حَبِيبٍ السِّجِسْتَانِيِّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ مـَكـْتـُوبٌ فـِي التَّوْرَاةِ فـِيمَا نَاجَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ مُوسَى ع يَا مُوسَى أَمْسِكْ غَضَبَكَ عَمَّنْ مَلَّكْتُكَ عَلَيْهِ أَكُفَّ عَنْكَ غَضَبِى
اصول كافى ج : 3 ص : 413 رواية :7
ترجمه روايت شريفه :
امـام بـاقـر (ع ) فـرمـود: در كـتـاب تـورات در ضـمـن مـنـاجـات خـداى عزوجل با موسى عليه السلام است : كه : اى موسى خشم خود را از كسيكه ترا بر او مسلط ساخته ام بازگير تا خشم خود را از تو باز گيرم .

عـِدَّةٌ مـِنْ أَصـْحـَابـِنـَا عـَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَمْرٍو عَنْ عـَبـْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع أَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَى بَعْضِ أَنْبِيَائِهِ يـَا ابـْنَ آدَمَ اذْكُرْنِى فِى غَضَبِكَ أَذْكُرْكَ فِى غَضَبِى لَا أَمْحَقْكَ فِيمَنْ أَمْحَقُ وَ ارْضَ بِى مُنْتَصِراً فَإِنَّ انْتِصَارِى لَكَ خَيْرٌ مِنِ انْتِصَارِكَ لِنَفْسِكَ
اصول كافى ج : 3 ص : 413 رواية :8
ترجمه روايت شريفه :
امـام صـادق (ع ) فـرمـود: خداى عزوجل به يكى از پيغمبرانش وحى فرمود: اى پسر آدم در حـال خـشـمـت مـرا يـاد كـن تـا در حـال خـشـمـم تـرا يـاد كـنم (قدرت مرا بياد آور تا عفوم را شامل حالت گردانم ) و با آنها كه (در اثر خشم خود) نابودشان ميكنم نابودت نكنم و با انتقام گيرى من (از دشمنانت ) راضى باش ، زيرا انتقام گيرى من براى تو بهتر از انتقام گرفتن تو براى خودت ميباشد.

أَبـُو عـَلِيٍّ الْأَشـْعـَرِيُّ عـَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ عـَبـْدِ اللَّهِ بـْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع مِثْلَهُ وَ زَادَ فِيهِ وَ إِذَا ظُلِمْتَ بِمَظْلِمَةٍ فَارْضَ بِانْتِصَارِى لَكَ فَإِنَّ انْتِصَارِى لَكَ خَيْرٌ مِنِ انْتِصَارِكَ لِنَفْسِكَ
اصول كافى ج : 3 ص : 414 رواية :9
ترجمه روايت شريفه :
و در روايـت ديـگـر مـانند همين روايت ذكر نموده ، ولى در آنجا افزوده است : و هرگاه مظلوم شدى و سستى بتو رسيد بانتقام گرفتن من براى خود راضى باش ، زيرا انتقام گرفتن من براى تو بهتر از انتقام گيرى تو براى خودت ميباشد.

مـُحـَمَّدُ بـْنُ يـَحـْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ إِنَّ فِى التَّوْرَاةِ مَكْتُوباً يَا ابْنَ آدَمَ اذْكُرْنِى حِينَ تَغْضَبُ أَذْكُرْكَ عِنْدَ غَضَبِى فَلَا أَمْحَقْكَ فِيمَنْ أَمْحَقُ وَ إِذَا ظُلِمْتَ بِمَظْلِمَةٍ فَارْضَ بِانْتِصَارِى لَكَ فَإِنَّ انْتِصَارِى لَكَ خَيْرٌ مِنِ انْتِصَارِكَ لِنَفْسِكَ
اصول كافى ج : 3 ص : 414 رواية :10
ترجمه روايت شريفه :
اسـحـاق بـن عـمـار گـويـد: شـنيدم امام صادق (ع ) مى فرمود: در تورات نوشته است : اى آدمـيـزاد، هـرگـاه خـشـم گـيـرى مـرا بـيـاد آورد تا ترا هنگام خشمم بياد آورم و با آنها كه نـابـودشـان مـيـكـنـم نابودت نكنم و چون ستمى بر تو شد، بانتقام گيرى من براى خود راضى باش ، زيرا انتقام گيرى من برايت از انتقام گيرى خودت بهتر است .

الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ وَ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ أَبِي حَمَّادٍ جَمِيعاً عَنِ الْوَشَّاءِ عـَنْ أَحْمَدَ بْنِ عَائِذٍ عَنْ أَبِى خَدِيجَةَ عَنْ مُعَلَّى بْنِ خُنَيْسٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قـَالَ رَجـُلٌ لِلنَّبـِيِّ ص يـَا رَسـُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِى قَالَ اذْهَبْ وَ لَا تَغْضَبْ فَقَالَ الرَّجُلُ قَدْ اكـْتـَفـَيـْتُ بـِذَاكَ فـَمَضَى إِلَى أَهْلِهِ فَإِذَا بَيْنَ قَوْمِهِ حَرْبٌ قَدْ قَامُوا صُفُوفاً وَ لَبِسُوا السِّلَاحَ فـَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ لَبـِسَ سـِلَاحـَهُ ثـُمَّ قـَامَ مـَعـَهـُمْ ثـُمَّ ذَكـَرَ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ ص لَا تـَغـْضـَبْ فَرَمَى السِّلَاحَ ثُمَّ جَاءَ يَمْشِى إِلَى الْقَوْمِ الَّذِينَ هُمْ عَدُوُّ قَوْمِهِ فَقَالَ يَا هَؤُلَاءِ مَا كـَانـَتْ لَكـُمْ مِنْ جِرَاحَةٍ أَوْ قَتْلٍ أَوْ ضَرْبٍ لَيْسَ فِيهِ أَثَرٌ فَعَلَيَّ فِي مَالِي أَنَا أُوفِيكُمُوهُ فـَقـَالَ الْقـَوْمُ فـَمـَا كـَانَ فـَهـُوَ لَكُمْ نَحْنُ أَوْلَى بِذَلِكَ مِنْكُمْ قَالَ فَاصْطَلَحَ الْقَوْمُ وَ ذَهَبَ الْغَضَبُ
اصول كافى ج : 3 ص : 414 رواية :11
ترجمه روايت شريفه :
امـام صـادق (ع ) فـرمـود: مـردى بـه پـيـغـمـبـر صـلى الله عـليـه و آله عـرض كـرد: يـا رسـول الله ! مـرا تـعـليـم ده ، فـرمـود: بـرو و غضب مكن ، آنمرد گفت : همين مرا بس است و بـجـانـب قبيله خود رفت ، ناگاه در ميان قومش جنگى بپا شد، و اسلحه پوشيده در برابر يـكـديـگر صف كشيدند، آنمرد هم چون چنان ديد، اسلحه پوشيد و بصف ايستاد، آنگاه سخن پـيغمبر صلى الله عليه و آله را بباد آورد كه باو فرمود: (((غضب مكن ))) سپس اسلحه را كـنـار گـذاشـت ، و نـزد مـردمـيـكـه دشـمـن قـومـش ‍ بـودنـد آمـد و گفت : اين مردم هر جراحت و قتل و زدن بى نشانه اى كه در افراد شما باشد بعهده من و من خونبهاى آنرا بشما ميپردازم (امـا زخم نشانه دار را از زننده اش بگيريد) آن مردم گفتند، هر چه چنين باشد بنفع شما و مـا از شـما بپرداخت اين جريمه سزاوارتريم ، سپس با يكديگر صلح كردند و آن كينه از ميان برفت .

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ وَ عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ جَمِيعاً عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عـَنِ ابـْنِ رِئَابٍ عـَنْ أَبـِى حـَمـْزَةَ الثُّمـَالِيِّ عـَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ إِنَّ هَذَا الْغَضَبَ جَمْرَةٌ مِنَ الشَّيْطَانِ تُوقَدُ فِى قَلْبِ ابْنِ آدَمَ وَ إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا غَضِبَ احْمَرَّتْ عَيْنَاهُ وَ انْتَفَخَتْ أَوْدَاجُهُ وَ دَخـَلَ الشَّيـْطـَانُ فـِيـهِ فـَإِذَا خـَافَ أَحـَدُكـُمْ ذَلِكَ مـِنْ نـَفـْسِهِ فَلْيَلْزَمِ الْأَرْضَ فَإِنَّ رِجْزَ الشَّيْطَانِ لَيَذْهَبُ عَنْهُ عِنْدَ ذَلِكَ
اصول كافى ج : 3 ص : 415 رواية :12
ترجمه روايت شريفه :
امام باقر (ع ) فرمود: اين غضب (و خشمى كه در وجود شماست ) شراره اى است شيطانى كه در دل آدمـيـزاد شـعـله ور مـى شـود، و چون كسى از شما خشمگين شود، چشمانش سرخ شود و رگهاى گردنش ورم كند و شيطان در وجودش در آيد، پس هرگاه كسى از شما از اين حالت خويش بترسد، بزمين بچسبد، زيرا وسوسه شيطان در آن هنگام از او دور شود.

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ رَفَعَهُ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع الْغَضَبُ مَمْحَقَةٌ لِقَلْبِ الْحَكِيمِ وَ قَالَ مَنْ لَمْ يَمْلِكْ غَضَبَهُ لَمْ يَمْلِكْ عَقْلَهُ
اصول كافى ج : 3 ص : 415 رواية :13
ترجمه روايت شريفه :
امام صادق (ع ) فرمود: غضب دل شخص حكيم را نابود كند (از اينرو بجاى حكمت از او سفاهت بـيـنـنـد) و فـرمـود: هـر كـس مـالك غـضـب خـود نـبـاشـد، مـالك عقل خود نخواهد بود.

الْحـُسـَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَيْدٍ عَنْ أَبِي حـَمـْزَةَ عـَنْ أَبـِي جَعْفَرٍ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ كَفَّ نَفْسَهُ عَنْ أَعْرَاضِ النَّاسِ أَقَالَ اللَّهُ نـَفـْسـَهُ يـَوْمَ الْقـِيـَامَةِ وَ مَنْ كَفَّ غَضَبَهُ عَنِ النَّاسِ كَفَّ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَنْهُ عَذَابَ يَوْمِ الْقِيَامَةِ
اصول كافى ج : 3 ص : 415 رواية :14
ترجمه روايت شريفه :
رسولخدا صلى الله عليه و آله فرمود: كسيكه خود را از ريختن آبروى مردم نگهدارد، خدا در قـيـامـت از (عـيـب ) او در گـذرد، و هـر كـه خـشم خود را از مردم باز گيرد، خداى تبارك و تعالى عذاب روز قيامت را از او باز گيرد.

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِى حَمْزَةَ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ مَنْ كَفَّ غَضَبَهُ عَنِ النَّاسِ كَفَّ اللَّهُ عَنْهُ عَذَابَ يَوْمِ الْقِيَامَةِ
اصول كافى ج : 3 ص : 415 رواية :15
ترجمه روايت شريفه :
امـام بـاقـر (ع ) فـرمود: هر كه خشم خود را از مردم باز گيرد، خداعذاب روز قيامت را از او باز گيرد.

* باب حسد*

بَابُ الْحَسَدِ

مـُحـَمَّدُ بـْنُ يـَحـْيـَى عـَنْ أَحـْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ رَزِينٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مـُسْلِمٍ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع إِنَّ الرَّجُلَ لَيَأْتِى بِأَيِّ بَادِرَةٍ فَيَكْفُرُ وَ إِنَّ الْحَسَدَ لَيَأْكُلُ الْإِيمَانَ كَمَا تَأْكُلُ النَّارُ الْحَطَبَ
اصول كافى ج : 3 ص : 416 رواية :1
ترجمه روايت شريفه :
امام باقر (ع ) فرمود: همانا مرد هرگونه تندى و شتابزدگى ميكند و كافر ميشود، و حسد ايمان را ميخورد، چنانكه آتش ‍ هيزم را ميخورد.

شرح :
بادره بمعنى تيزى خشم و شتاب زدگى و خطاى در گفتار و كردارى است كه از خشم پـديـد آيـد و سـخـن بـى انـديـشـه را نـيـز گـويـنـد، پـس مـراد بـجـمـله اول ايـنـسـتـكـه خشم و تندى گاهى موجب ميشود كه انسان شتاب زده ميشود و بخدا و پيغمبر صـلى الله عـليـه و آله ، نـاسـزا مى گويد ـالعياذ بالله ـ يا قرآن را زير پا ميگذارد و پـاره ميكند و در نتيجه مرتد و كافر مى شود، پس بايد از غضب پرهيز كرد و در علاج آن كـوشـيـد، و مـمـكـن اسـت كـلمـه (((فـيـكفر))) مشدد قرائت شود پس معنى اينست كه بعضى از شـتـابـزدگـى هـا و اشتباهات گفتار و كردار بخشوده مى شود، زيرا انسان بى اختيار مى شـود و پـشـيـمـان مـى گردد، و اما راجع بحسد در آخر اين باب توضيحى بيان مى شود، انشاء الله تعالى .
عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ وَ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنِ الْقـَاسـِمِ بـْنِ سـُلَيـْمـَانَ عـَنْ جـَرَّاحٍ الْمـَدَائِنـِيِّ عـَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ الْحَسَدَ يَأْكُلُ الْإِيمَانَ كَمَا تَأْكُلُ النَّارُ الْحَطَبَ
اصول كافى ج : 3 ص : 416 رواية :2
ترجمه روايت شريفه :
امام صادق (ع ) فرمود: حسد ايمان را مى خورد چنانكه آتش هيزم را مى خورد.


عـِدَّةٌ مـِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ دَاوُدَ الرَّقِّيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبـَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ اتَّقُوا اللَّهَ وَ لَا يَحْسُدْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً إِنَّ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ كَانَ مـِنْ شـَرَائِعـِهِ السَّيـْحُ فـِى الْبـِلَادِ فـَخـَرَجَ فـِى بـَعـْضِ سـَيْحِهِ وَ مَعَهُ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ قَصِيرٌ وَ كَانَ كَثِيرَ اللُّزُومِ لِعِيسَى ع فَلَمَّا انْتَهَى عِيسَى إِلَى الْبَحْرِ قَالَ بِسْمِ اللَّهِ بِصِحَّةِ يَقِينٍ مِنْهُ فَمَشَى عَلَى ظَهْرِ الْمَاءِ فَقَالَ الرَّجُلُ الْقَصِيرُ حِينَ نَظَرَ إِلَى عِيسَى ع جـَازَهُ بـِسـْمِ اللَّهِ بِصِحَّةِ يَقِينٍ مِنْهُ فَمَشَى عَلَى الْمَاءِ وَ لَحِقَ بِعِيسَى ع فَدَخَلَهُ الْعُجْبُ بِنَفْسِهِ فَقَالَ هَذَا عِيسَى رُوحُ اللَّهِ يَمْشِى عَلَى الْمَاءِ وَ أَنَا أَمْشِى عَلَى الْمَاءِ فَمَا فَضْلُهُ عَلَيَّ قَالَ فَرُمِسَ فِي الْمَاءِ فَاسْتَغَاثَ بِعِيسَى فَتَنَاوَلَهُ مِنَ الْمَاءِ فَأَخْرَجَهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ مَا قـُلْتَ يـَا قـَصـِيـرُ قـَالَ قـُلْتُ هـَذَا رُوحُ اللَّهِ يـَمـْشـِى عـَلَى الْمـَاءِ وَ أَنَا أَمْشِى عَلَى الْمَاءِ فـَدَخـَلَنـِى مـِنْ ذَلِكَ عـُجْبٌ فَقَالَ لَهُ عِيسَى لَقَدْ وَضَعْتَ نَفْسَكَ فِى غَيْرِ الْمَوْضِعِ الَّذِى وَضـَعـَكَ اللَّهُ فـِيـهِ فـَمَقَتَكَ اللَّهُ عَلَى مَا قُلْتَ فَتُبْ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِمَّا قُلْتَ قَالَ فـَتـَابَ الرَّجـُلُ وَ عـَادَ إِلَى مَرْتَبَتِهِ الَّتِى وَضَعَهُ اللَّهُ فِيهَا فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ لَا يَحْسُدَنَّ بَعْضُكُمْ بَعْضاً
اصول كافى ج : 3 ص : 416 رواية :3
ترجمه روايت شريفه :
داود رقـى گـويـد: شـنيدم امام صادق (ع ) ميفرمود: از خداوند پروا كنيد و بريكديگر حسد مـبـريـد هـمـانـا از جـمـله مـقـررات ديـنـى عيسى بن مريم گردش در شهرها بود، در يكى از گـردشـهـا مردى كوتاه قد كه غالبا ملازم عيسى (ع ) و از اصحاب آنحضرت بود همراهش شـد، چـون عـيـسى بدريا رسيد، با يقين درست فرمود: بسم الله و بر روى آب راه رفت ، چـو مـرد كـوتـاه قـد عيسى عليه السلام را ديد كه بر روى آب ميگذرد او هم با يقين درست گـفت بسم الله و بر روى آب براه افتاد تا بعيسى عليه السلام رسيد، آنگاه خود بينى او را گـرفـت و بـا خـود گفت : اين عيسى روح الله است كه بر روى آب ميرود و من هم روى آب ميروم پس او را بر من چه فضيلتى باشد؟.
آنـگـاه در آب فـرو رفـت و از عـيسى فرياد رسى خواست ، عيسى دستش را گرفت و از آب بـيـرون آورد و بـاو گـفـت : اى كـوتـاه قد؛ چه گفتى ؟ (كه در آب فرو رفتى ) گفت : من گـفـتـم : ايـن روح الله اسـت كـه روى آب راه مـى رود و مـن هم روى آب راه مى روم و مرا خود بـيـنـى فـرا گـرفـت ، عـيـسى به او فرمود: خود را در جائى گذاشتى كه خدايت در آنجا نـگـذاشـتـه ، پـس خـدا بـسـبـب ايـن گـفتار ترا مبغوض داشت ، از آنچه گفتى بسوى خداى عزوجل تو به كن .
امـام عـليـه السـلام فـرمـود: آنـمـرد توبه كرد و برتبه ايكه خدا برايش قرار داده بود برگشت ، پس از خداپروا كنيد و بر يكديگر حسد نبريد.

عـَلِيُّ بـْنُ إِبـْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّوْفَلِيِّ عَنِ السَّكُونِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص كَادَ الْفَقْرُ أَنْ يَكُونَ كُفْراً وَ كَادَ الْحَسَدُ أَنْ يَغْلِبَ الْقَدَرَ
اصول كافى ج : 3 ص : 417 رواية :4
ترجمه روايت شريفه :
رسـولخـدا صـلى الله عـليـه و آله فرمود: فقر نزديك بكفر است و حسد نزديكست كه بر قدر غلبه كند.

شرح :
مـرحـوم مـجـلسـى بـراى حـمـله اول سـه قـول از خـود و غـرالى و راونـدى نـقـل مـى كـنـد، ولى چـنـانـكـه در آخـر مـيـگـويـد بـرگـشـت هـر سـه قول به يك چيز است و خلاصه آن اقوال اينستكه : مقصود از فقر نيازمندى و احتجاج بمردم و عـدم اعـتـمـاد و تـوجـه بخالق است ، چنين فقيرى بخدانسبت بى عدالتى دهد و با مرتكب دزدى و خـيـانـت و كـمـك بـظـلمـه و راهـزنـى و آدمـكـشـى گـردد، و ايـن اعمال نزديك بكفر است .
و اما براى جمله دوم پنج معنى ذكر مى كند.
(1) از راونـدى (ره ) گـاهى حسد انسانرا وادار مى كند كه محسود را بكشد و مالش را تلف كـنـد و زنـدگـيش را از ميان ببرد، پس گويا چنين شخصى كوشش ميكند كه بر مقدرات خدا غلبه كند....
(2) گاهى حسد سبب زيادى نعمت محسود مى شود و بر مقدرات او غلبه مى كند.
(3) حـسـد مـوجـب تـغـيير نعمت حاسد مى شود و خيراتى كه براى او مقدر شده بسبب حسدش زايل مى گردد.
(4) گـنـاه حـسـد نـزديـكست كه از اعتقاد به قدر زيادتر شود، با وجود سختى عذابى كه قدريه دارند.
(5) اشـاره بـتـاءثـيـر چشم زخم دارد، زيرا حسد سبب چشم زدن مى شود، چنانچه جماعتى از مـفـسرين آيه شريفه و من شر حاسد اذا حسد را به چشم زدن تفسير كرده اند و نيز عامه از پيغمبر صلى الله عليه و آله و خاصه از امام صادق (ع ) روايت كرده اند كه : اگر چيزى بر قدر پيشى گيرد چشم زدن است .
و مـرحـوم طـبـرسـى راجع به آيه شريفه لا تدخلوا من باب واحد گفته است : چون يعقوب عليه السلام ترسيد كه پسرانش ‍ را چشم زنند بآنها گفت : همگى از يك در وارد نشويد، ولى جـبـائى چـشـم زدن را انـكـار كـرده و گـفـتـه است برهانى براى اثباتش نداريم ، اما بـيـشـتـر مـحـقـقـيـن آنـرا پـذيـرفـتـه ودرسـت دانـسـتـه انـد، سـپـس مـرحـوم مـجـلسـى سـه قـول از جـاحـظ بـلخـى و حـكـمـاء بـراى اثبات آن نقل مى كند و در آخر هم تاءييدى از سيد رضى ـ قدس الله روحه ـ ذكر مى فرمايد.
عـَلِىُّ بـْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ يُونُسَ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ وَهْبٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع آفَةُ الدِّينِ الْحَسَدُ وَ الْعُجْبُ وَ الْفَخْرُ
اصول كافى ج : 3 ص : 418 رواية :5
ترجمه روايت شريفه :
امام صادق (ع ) فرمود: آفت دين حسد و خود بينى و باليدن است .

يـُونـُسُ عـَنْ دَاوُدَ الرَّقِّىِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِمـُوسَى بْنِ عِمْرَانَ ع يَا ابْنَ عِمْرَانَ لَا تَحْسُدَنَّ النَّاسَ عَلَى مَا آتَيْتُهُمْ مِنْ فَضْلِى وَ لَا تـَمـُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى ذَلِكَ وَ لَا تُتْبِعْهُ نَفْسَكَ فَإِنَّ الْحَاسِدَ سَاخِطٌ لِنِعَمِى صَادٌّ لِقَسْمِيَ الَّذِي قَسَمْتُ بَيْنَ عِبَادِي وَ مَنْ يَكُ كَذَلِكَ فَلَسْتُ مِنْهُ وَ لَيْسَ مِنِّى
اصول كافى ج : 3 ص : 418 رواية :6
ترجمه روايت شريفه :
رسـولخـدا صـلى الله عـليـه و آله فـرمـود: خـداى عـزوجـل بـمـوسـى بـن عـمـران عـليـه السـلام فـرمـود: اى پـس عـمـران ؛ بـر آنـچـه از فـضـل خـود بـمـردم داده ام حـسد مبر و چشمت را دنبال آن دراز مكن و دلت را پى آن مبر، زيرا حسد برنده از نعمت من ناراحت است و از تقسيمى كه ميان بندگانم كرده ام جلوگير است ، و كسيكه چنين باشد، من از او نيستم و او از من نيست (ميان من و او ارتباط و آشنائى نباشد)

next page

fehrest page

back page